Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1–20 of 1,759 words

    ပြွမ်းပြွမ်းထ

    [pWɹáɴpWɹáɴtʰ]
    ဆူပူ သောင်းကျန်းရေ။ တိုင်းမှု မဟိအောင် လှုပ်ယှားရေ။ နှောင့်ယှက်ရေ။ ပုန်ခနုန့်သတ်ရေ။ ပေါ်ပေါက်ရေ။ ခိုးသားဓားမြ၊ ပြွမ်းပြွမ်းထကာ၊ လားလာရပ်ဝီး၊ ခရီးမဖြောင့်။ (ရက္ခိုင်ကာ
    ဆူပူ သောင်းကျန်းသည်။ တည်ငြိမ်မှု မယှိအောင် လှုပ်ယှားသည်။ နှောင့်ယှက်သည်။ ပုန်ကန်သည်။ ပေါ်ပေါက်သည်။ ခိုးသားဓားမြ၊ ပြွမ်းပြွမ်းထကာ၊ သွားလာရပ်ဝီး၊ ခရီးမဖြောင့်။ (ရခိုင်ကာ
    revolt
    ကြိယာ

    ပြွမ်းပြွမ်းဆာ

    [pWɹáɴpWɹáɴsʰà]
    အလွန်တရာ လွန်ကဲ များပြားစွာ။ လိုအပ်ရေထက် လွန်ကဲစွာ
    အလွန့်အလွန် လွန်ကဲ များပြားစွာ။ လိုအပ်သည်ထက် လွန်ကဲစွာ
    highly
    ကြိယာ

    ပြွမ်း

    [pWɹáɴ]
    အရာအရာတိနန့် ပူးတွဲ ရောယှက်ရေ။ ကွဲပြား ခြားနားရေ အမျိုးတိစွာ ပါဝင် ရောနှောသည်
    အခြားအရာများနှင့် ပူးတွဲ ရောယှက်သည်။ ကွဲပြား ခြားနားသော အမျိုးများစွာ ပါဝင် ရောနှောသည်
    shuffle
    ကြိယာ

    ပြွန်ရှည်

    [pWɹàɴʃɛ̀]
    ပြည်ရက္ခိုင်မာ အကောက် အကွိ့ အလွန်များတွက်နန့် နာမည် နာမ ကျော်ကြား ထင်ယှားရေ (မင်းပြားမြို့နယ် ကြပ်စင်ကျွန်းကို ဖြတ်ပနာ စီးဆင်း လားရေ) ပြွန်တခု၏ နာမည်။ အကောက်သုံးဆယ်၊ ငါပြွန်ရှည်။ ပြွန်ရှည်ညီမချေ၊ ငါပင်ခ။ ပင်ခလီကအောက်၊ ဗကျင်းတောက်။ ဗကျင်းတောက်လက်အောက်၊ နခေါင်းပေါ
    ပြည်ရခိုင်တွင် အကောက် အကွေ့ အလွန်များ၍ အမည် နာမ ကျော်ကြား ထင်ရှားသော (မင်းပြားမြို့နယ် ကြပ်စင်ကျွန်းကို ဖြတ်၍ စီးဆင်း သွားသော) ပြွန်တစ်ခု၏ အမည်။ အကောက်သုံးဆယ်၊ ငါပြွန်ရှည်။ ပြွန်ရှည်ညီမ၊ ငါပင်ခ။ ပင်ခလေကအောက်၊ ဗကျင်းတောက်။ ဗကျင်းတောက်လက်အောက်၊ နှာခေါင်းပေါ
    tube
    နာမ်

    ပြွန်တံ

    [pWɹàɴtံ]
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟရေ အလုံးအခေါင်း
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟသော အလုံးအခေါင်း
    tube
    နာမ်

    ပြွန်

    [pWɹàɴ]
    ကုန်း၊ မြီ နှစ်ဘက်ကြားကို ဖြတ်ပနာ ရီပြင်ကြီးနှစ်ခုကို ဆက်စပ်ဗျာယ် တည်ဟိရေ ကျိုင်းမြောင်းရေ ရီပြင်
    ကုန်း၊ မြေ နှစ်ဘက်ကြားကို ဖြတ်၍ ရေပြင်ကြီးနှစ်ခုကို ဆက်စပ်လျက် တည်ယှိသော ကျဉ်းမြောင်းသည့် ရေပြင်
    canal
    နာမ်

    ပြွတ်သိပ်ထ

    [pWɹaʔθìaʔtʰ]
    အလွန်အကျွံ စုပြွမ်းဗျာယ်။ အသီကောင်မှ လောက်ကောင် ကျရေပိုင် ကန်ကမကန် ပြွတ်ကကောင်းထနီယင့်။ (အရပ်
    အလွန်အမင်း စုပြွမ်းလျက်။ အသီကောင်မှ လောက်ကောင် ကျရေပိုင် ကန်ကမကန် ပြွတ်သိပ်ထနီယင့်။ (အရပ်
    infestation
    ကြိယာ

    ပြွတ်ပြွတ်ယို

    [pWɹaʔpWɹaʔjÒ]
    ဒွါရ တစ်စုံတစ်ရာမှ ရေ သို့မဟုတ် အရည် စိမ့်ထွက် သွီတန်း ဆင်းရေ။ အလျဉ်း မပြတ် သွန်ထွက် ကျရေ။ (ဖင်က) ချီး ပြွတ်ပြွတ်ယိုရေ။ (အရပ်
    အပေါက် တစ်စုံတစ်ရာမှ ရေ သို့မဟုတ် အရည် စိမ့်ထွက် သွယ်တန်း ဆင်းသည်။ အလျဉ်း မပြတ် သွန်ထွက် ကျသည်။ (ဖင်က) ချီး ပြွတ်ပြွတ်ယိုရေ။ (အရပ်
    pour
    ကြိယာ

    ပြွတ်ပြွတ်

    [pWɹaʔpWɹaʔ]
    ပြွတ်ပြွတ်ဆိုပနာ အော်သံ
    ပြွတ်ပြွတ်ဟူ၍ မြည်သံ
    none
    နာမ်

    ပြွတ်တံ

    [pWɹaʔtံ]
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟရေ အလုံးအခေါင်း
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟသော အလုံးအခေါင်း
    tube
    နာမ်

    ပြွတ်စိပြွတ်စိ

    [pWɹaʔsìpWɹaʔsì]
    ၁၊ လူများ၏ အပြစ်ကို ဖော်ပြ၍ ရီရွတ် ပြောဆိုပြီးကေ။ ၂၊ မနှစ်သက်ဖွီ စကား ရှည်လျားစွာ ရီရွတ် ပြောဆိုပြီးကေ။ အခဲမကျီ ပြောဆိုပြီးကေ။ အေ-အဘောင်ကြီးက ပြတ်စိပြတ်စိ၊ သျှေစကားတိစွာက မမွှန်။ (အရပ်
    ၁၊ သူတစ်ပါး၏ အပြစ်ကို ဖော်ပြ၍ ရေရွတ် ပြောဆိုလျက်။ ၂၊ မနှစ်သက်ဖွယ် စကား ရှည်လျားစွာ ရေရွတ် ပြောဆိုလျက်။ မကျေမနပ် ပြောဆိုလျက်။ အေ-အဘောင်ကြီးက ပြတ်စိပြတ်စိ၊ အနည်းစကားများစွာက မဟောက်။ (အရပ်
    chide
    ကြိယာ

    ပြွတ်ကျပ်

    [pWɹaʔt͡ɕaʔ]
    တနီရာတည်းမာ စုပြုံ ကျပ်သည်
    တစ်နေရာတည်းတွင် စုပြုံ ကျပ်သည်
    jam
    ကြိယာ

    ပြွတ်

    [pWɹaʔ]
    တနီရာတည်းမာ ရောစုနီရေ သစ်သီးဝလံ အစဟိရေ။ နွားစားသရက် ငါးလုံးတပြွတ်၊ ဆယ်လုံးတပြွတ် အစဟိရေ (အရပ်)။ နွားစားသရက်တိ ပြွတ်လို့ သီးနီရေထော။ (အရပ်
    တစ်နေရာတည်းတွင် ရောစုနေသော သစ်သီးဝလံ စသည်။ သရက်သီး ငါးလုံးတစ်ပြွတ်၊ ဆယ်လုံးတစ်ပြွတ် စသည် (အရပ်)။ သရက်သီးတိ ပြွတ်လို့ သီးနီရေထော။ (အရပ်
    jam
    နာမ်

    ပြွင်းပြွင်းဆူ(မ)

    [pWɹɪ́ɴpWɹɪ́ɴsʰù(m)]
    (ကြိ-ပြွက်ပြွက်ဆူရှု။
    (ကြိ-ပြွက်ပြွက်ဆူရှု။
    boil
    ကြိယာ

    ပြွီပြား

    [pWɹípɹá]
    ပဇာ့နန့် မှုတ်ရေ နီရာတွင် ပြားပြား လုပ်ထားရေ ပြွေတမျိုး သို့မဟုတ် အရည် အစဟိရေ အသံမြည်ပနာ ဗလုံးထိုးရေ။ အသံမြည်ပနာ ကျိုက်ကျိုက် ဆူရေ။ ထူးမြတ်လှစွာ၊ ရီကန်ရာမာ၊ ဆူကာပြွက်ပြွက်၊ ငရဲပြည်ယောင်၊ ရီပူအိုးလျှင်၊ အခိုးတက်ပြီး။ (ဒွေး
    ပါးစပ်ဖြင့် မှုတ်သည့် နေရာတွင် ပြားပြား လုပ်ထားသော ပြွေတစ်မျိုး သို့မဟုတ် အရည် စသည် အသံမြည်၍ ဗလုံးထိုးသည်။ အသံမြည်၍ ကျိုက်ကျိုက် ဆူသည်။ ထူးမြတ်လှစွာ၊ ရီကန်သာမှာ၊ ဆူကာပြွက်ပြွက်၊ ငရဲပြည်ယောင်၊ ရီပူအိုးလျှင်၊ အခိုးတက်ပြီး။ (ဒွေး
    gurgle
    နာမ်

    ပြွီခေါင်း

    [pWɹíkʰèàɪ́ɴ]
    ၁၊ ပလွီ (ပြွေ)ကို ခေါ်ရေ စကား။ ၂၊ ထုတ်ချင်းခပ် ဒွါရအခေါင်း ဟိရေ ပြွန်လုံးခေါင်း
    ၁၊ ပလွေ (ပြွေ)ကို ခေါ်သော စကား။ ၂၊ ထုတ်ချင်းခပ် အပေါက်အခေါင်း ယှိသော ပြွန်လုံးခေါင်း
    flute
    နာမ်

    ပြွီ

    [pWɹí]
    (ပြွီ-ပလွီ) အတွင်းလျှာနန့် လက်နှိပ်ဖို့ ဒွါရပါဟိရေ အသံ အမျိုးမျိုး မှုတ်နှိုင်ရေ ပြွန်ခေါင်း ဝရီယာ။ စောင်းပြွီသာ၊ ဝရီယာသည်၊ လူရွာသဘင်တိနန့်။ (ဥက္ကာ)
    (ပြွီ-ပလွေ) အတွင်းလျှာနှင့် လက်နှိပ်ရန် အပေါက်ပါယှိသည့် အသံ အမျိုးမျိုး မှုတ်နိုင်သော ပြွန်ခေါင်း တူရိယာ။ စောင်းပြွီသာ၊ တူရိယာသည်၊ လူရွာသဘင်များနှင့်။ (ဥက္ကာ)
    flute
    နာမ်

    ပြွပြွ

    [pWɹpWɹ]
    (သစ်သီး ဝလံအစဟိရေ) အမှည့်လွန်၍ နူးနပ်ကြွီမြည့် တွက်နန့် အရည်အဖြစ်သို့ ရောက်လား စားဖို့က ရဖို့မမွှန်ဗျာ (အရပ်)
    (သစ်သီး ဝလံစသည်) အမှည့်လွန်၍ နူးနပ်ကြွေမြည့် သဖြင့် အရည်အဖြစ်သို့ ရောက်သွား စားဖို့က ရဖို့မဟောက်ဗျာ (အရပ်)
    spoilage
    ကြိယာ

    ပွန်းရိ

    [pʊ́ɴɹì]
    တခုတရီမာ ထိခိုက် ပွတ်တိုက်မိခြင်းအတွက်နန့် စုတ်ပြတ် ကွာထွက်ရေ
    တစ်စုံတစ်ရာတွင် ထိခိုက် ပွတ်တိုက်မိခြင်းကြောင့် စုတ်ပြတ် ကွာထွက်သည်
    riven
    ကြိယာ

    ပွန်းပွန်းနှီးနှီး

    [pʊ́ɴpʊ́ɴn̥ïn̥ï]
    ခင်မင် ရင်းနှီးစွာ။ အကျွမ်းတဝင်
    ခင်မင် ရင်းနှီးစွာ။ အကျွမ်းတဝင်
    Good-naturedly
    ကြိယာ